Elektronik atıklarla ilgili sizi çok şaşırtacak 25 bilgi

Elektronik devrim, yaşadığımız, iletişim kurduğumuz her şeyi değiştirdi ve dünyadaki insanları daha da yakınlaştırdı. Teknolojik ilerlemenin en hızlı dönemlerindeyiz ve adeta teknolojiye saplantılı bir nesiliz. Bilgisayarlarımızdan sürekli değişen cep telefonlarımıza kadar her çeşit aracımız var. Bu cihazları neredeyse kıyafetlerimizi değiştirir gibi değiştiriyoruz. Peki ne kadar elektronik atık ürettiğimizi hayal edebiliyor musunuz? Bunların hepsi nereye gidiyor? Bu yazımızda elektronik atıklarla ilgili şaşırtıcı gerçeklere ve istatistiklere değindik.

Elektronik atık nedir?

Elektronik atık, kullanım ömrünün sonuna çok yaklaşmış veya ömrünü doldurmuş elektronik cihazlardır. Atılan eski elektronik aygıtları, cep telefonlarını, dizüstü bilgisayarları, oyun konsollarını ve bileşenlerini kapsar. Elektronik atık kısaca e-atık olarak da adlandırılır.

E-atıkların yaklaşık % 100’ü geri dönüştürülebilir olmakla birlikte, ne yazık ki küresel olarak üretilen e-atıkların çoğu geri dönüştürülmemektedir. Uygun e-atık geri dönüşümü, yenilenemeyen birçok kaynağı kurtarır ve binlerce zehirli kimyasal maddenin toprağa ve suya sızmasını önler. E-atıkta bulunan kurşun, kadmiyum ve cıva gibi maddeler sağlığımız için son derece tehlikelidir; organlarımıza ciddi hasar verebilir ve kanserin gelişimini teşvik edebilirler. Her geçen yıl e-atıkların elden çıkarılmasıyla ilgili sorunlar, satın alınan elektronik cihaz sayısı artmaya devam ettikçe daha da büyümektedir.

Elektronik atık ile ilgili ilginç bilgiler

İşte ilginç ve endişe verici bulacağınız bazı elektronik atık gerçekleri:

  1. Dünyada her yıl yaklaşık 40 milyon ton elektronik atık üretiyoruz. Bu saniyede 800 dizüstü bilgisayar atmak anlamına geliyor.
  2. Ortalama bir cep telefonu kullanıcısı telefonunu 18 ayda bir değiştiriyor.
  3. Elektronik atıklar, genel zehirli atıklarımızın % 70’ini oluşturur.
  4. E-Atıkların ne yazık ki sadece % 12,5’i geri dönüştürülmektedir.
  5. Elektronik atıklarımızın % 85’i atık depolama alanlarına gönderilir ve çöp yakma tesislerinde yakılır ve havaya zararlı toksinler bırakır.
  6. Elektronik eşyalar merkezi sinir sistemimize ve böbreklere zarar verebilecek kurşun içerir.
  7. 1 floresanın içerisinde bulunan civa 30 bin litre suyu kullanılamaz hale getiriyor. Bir çay kaşığının 70’te 1’i cıva bile 80 bin m² göldeki suyu kirletip yaşayan balıkların yenmesini engelliyor. 80 bin m² ise Topkapı Sarayı’nın kapladığı alana eşit.

  1. Bir çocuğun zihinsel gelişimi kurşuna düşük seviyede maruz kalmaktan etkilenebilir.
  2. En yaygın tehlikeli elektronik öğeler arasında LCD masaüstü monitörleri, LCD televizyonlar, plazma televizyonlar, TV’ler ve tüplü bilgisayarlar bulunur.
  3. E-atık, çoğu zehirli olan yüzlerce madde içermektedir. Cıva, kurşun, arsenik, kadmiyum, selenyum, krom ve alev geciktiricileri içerir.
  4. Yıllık 300 milyon bilgisayar ve 1 milyar cep telefonu üretime giriyor. Bu sektörlerde yılda ortalama % 8 oranında büyüme bekleniyor.
  5. E-Atıklarımızın çoğu Asya ya da Afrika’daki çöplüklere bırakılıyor.
  6. E-Atık sahalarındaki işçilere günlük ortalama 1,50 dolar ödeniyor. Bu işçilerin çoğu sahada çalışırken korunmuyorlar. Elektronik parçalar yandığında havada salınan toksinleri soluyan ilk kişiler oluyorlar. Bu işçilerin çoğu da çocuk!
  7. 1 milyon dizüstü bilgisayarı geri dönüştürmek, yıllık 3600 ev tarafından kullanılan enerjiye eşdeğer enerji tasarrufu sağlar.

  1. Cep telefonları ve diğer elektronik cihazlar, altın ve gümüş gibi değerli metaller içerir. Bu cihazlar dönüşüme gönderilirse bu değerli maddeler çöpe gitmemiş olur.
  2. Her 1 milyon cep telefonu geri dönüşümünden yaklaşık 16 kg bakır, 350 kg gümüş, 34 kg altın, 15 kg paladyum tasarrufu yapılabilir.
  3. En fazla e-atık üreten ülke Amerika Birleşik Devletleri. Her yıl Amerikalıların attığı elektronik miktarı 9,4 milyon ton.
  4. Dünyada yaşayan insan sayısından daha çok mobil cihaz var. Mobil cihazların nüfus artış hızlarına göre büyüme oranları beş kat fazla.
  5. Hindistan, Çin ve Kenya gibi gelişmekte olan ülkeler, düşük işçilik masrafları ve standartları nedeniyle büyük miktarda çöp elektroniği almaktadır.
  6. E-atık geri dönüşümü, büyüyen bir sektör olarak yeni iş imkanları ve geri dönüştürülen malzemeler için ikinci bir piyasa oluşmasını sağlar.

  1. Türkiye’de kişi başına düşen e-atık miktarının yıllık 6 kg olduğu tahmin edilmektedir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2012 yılı verilerine göre ülkemizde yılda 537.000 ton e-atık ortaya çıkmaktadır.
  2. Avrupa Birliği tarafından yapılan araştırmalar sonucunda dünya genelinde elektrikli veya elektronik atıkların geri dönüşümünden elde edilen kaynağın 52 milyar dolar olduğu düşünülmektedir.
  3. Türkiye’de ise her yıl 500 bin ton elektronik atık çıkıyor ve her yıl bu sayı yüzde 10 artıyor. 2014 Global e-Atık İzleme Raporu’na göre Türkiye ürettiği 503 bin ton elektronik atık ile dünyada 17. sırada yer alıyor.
  4. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 2015 verilerine göre 28 bin ton evsel e-atık geri dönüştürüldü. Bu rakam toplam atığın yaklaşık yüzde 5’ine denk geliyor.
  5. Ülke olarak hurda ithalatına son 10 yılda ortalama 6,5 milyar dolar harcadık. Bu rakam cari açığımızın neredeyse yüzde 10’u. İthal ettiğimiz hammaddeye elimizdeki hurdalardan ulaşırsak, yurtdışına aktardığımız bu kaynaklarla üç tane yerli ve milli araba fabrikası kurabiliriz.

Elektronik atık ile ilgili video

Kaynaklar:

Kaynak-1

Kaynak-2

Advertisement
Elektrikinfo

Yayımlayan
Elektrikinfo

Yakında eklenenler

  • Sosyal İçerik

Dünya’da elektriğin tarihçesi

Bu yazımızda elektriğin tarihçesine kısaca göz atacağız. Bugün kullandığımız elektrik enerjisi hangi evrelerden geçerek bugünkü… Daha fazla oku

2 ay önce
  • Elektronik

İnverter nedir? Nasıl çalışır?

Bu yazımızda inverterlere göz atacağız. İnverterlerin çalışma prensibine ve nerelerde kullanıldığına değineceğiz. Daha fazla oku

2 ay önce
  • Bilim İnsanları

Nikola Tesla’dan ufkunuzu açacak 25 güzel söz

Bu yazımızda mühendislik dünyasının en önemli isimlerinden Nikola Tesla’nın hayranlık uyandıran sözlerini paylaştık. Mesleğimizin en… Daha fazla oku

2 ay önce

Web sitemizde size en iyi deneyimi sunabilmemiz için çerezleri kullanıyoruz. Bu siteyi kullanmaya devam ederseniz, bunu kabul ettiğinizi varsayarız.